ENGLISH

*Życie codzienne w mościcach w latach 1927 - 1939

fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


fot. Archiwum Azotów w Tarnowie-Mościcach SA   


BWA W TARNOWIE
PL. DWORCOWY 6

OTWARCIE:
27 SIERPNIA 2011 (SOBOTA), GODZINA 17.00
WYSTAWA TRWA JUŻ OD 10 LIPCA
MOŻNA JĄ OGLĄDAĆ DO 30 WRZEŚNIA


NA WYSTAWIE ZAPREZENTOWANE ZOSTANĄ ARCHIWALNE PLANY, PROJEKTY BUDYNKÓW, ZDJĘCIA, WYDAWNICTWA I DOKUMENTY. ZNAJDZIEMY TAM RÓWNIEŻ PRZEDMIOTY OSOBISTE ZWIĄZANE Z WAŻNYMI DLA MOŚCIC OSOBAMI ORAZ PRZEDSTAWIAJĄCE MOŚCICE OBRAZY RAFAŁA MALCZEWSKIEGO I WILHELMA SASNALA (W CZĘŚCI DOTĄD NIEPOKAZYWANE).



Mościce, obecnie dzielnica Tarnowa, swoją nazwę zawdzięcza prezydentowi Ignacemu Mościckiemu, który w 1927 roku rozpoczął tu budowę Państwowej Fabryki Związków Azotowych. Uruchomienie produkcji i poświęcenie zakładu miało miejsce w niespełna trzy lata od podjęcia tej decyzji, już w styczniu 1930 roku. Była to największa w tym czasie inwestycja przemysłowa w Polsce, wznoszona całkowicie od postaw, w znaczniej mierze w oparciu o doświadczenia budowy portu w Gdyni (1923 rok), a na kilka lat przed gigantyczną realizacją Centralnego Okręgu Przemysłowego (1936-1939).



Inwestycjom rządowym towarzyszyło olbrzymie zainteresowanie społeczne, które znajdowało swoje odbicie w ówczesnej prasie i sztuce, kreującej sposób myślenia o przemyśle i osiągnięciach gospodarczych II Rzeczypospolitej, po 1918 roku. Ten niezwykły entuzjazm twórców i budowniczych przemysłu polskiego, w tym także P.F.Z.A. w Mościcach, przejawiał się zarówno w reportażach i esejach literackich bezpośrednio z placu budowy (Melchior Wańkowicz, Konrad Wrzos), jak i w plastyce. Jednym z malarzy przedstawiających fabrykę w Mościcach był Rafał Malczewski. Jego obrazy, stanowiące swoisty rodzaj kronikarskiej relacji z budowy, a zarazem fascynacji ogromem zakresu prowadzonych prac, przedstawiamy na tej wystawie.



Mościce, to z jednej strony fabryka, podejmowane decyzje, borykanie się z kryzysem gospodarczych lat 30., zdobywanie rynków zbytu dla produkowanych nawozów, z drugiej ludzie. To niezwykłe osobowości twórców polskiego przemysłu chemicznego, profesorów Ignacego Mościckiego, Eugeniusza Kwiatkowskiego oraz kolejnych dyrektorów fabryki: Tadeusza Zwisłockiego i Romualda Wowkonowicza.



Mościce zostały zaprojektowane zgodnie z nowoczesną, popularną w tamtym czasie koncepcją miasta-ogrodu. Samodzielne osiedle, otoczone zielenią, oddalone zostało od centrum Tarnowa i charakteryzuje się niską, komfortową zabudową. Sama architektura dzielnicy mieszkaniowej pozostaje w cieniu późniejszych, awangardowych, modernistycznych rozwiązań COP-u, jednak ze względu na swą formę i lokalne odniesienia (większość budynków projektowali tarnowscy architekci i inżynierowie), zasługuje na szczególną uwagę. Skromne osiedle przyfabryczne stanowi przegląd wszystkich nurtów i tendencji architektonicznych dwudziestolecia międzywojennego. Wytrzymało próbę czasu, nadal stanowi jedną z najbardziej komfortowych i luksusowych dzielnic miasta.

eksponaty wypożyczone z:

Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A.
Muzeum Architektury we Wrocławiu
Muzeum Historyczne w Tarnobrzegu
Muzeum Narodowe w Poznaniu
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Muzeum Narodowe w Warszawie
Muzeum Okręgowe w Tarnowie


od osób prywatnych:

Janusz Bogacz
Wiktoria Czosnek
Kazimierz Kozioł
Marek Tomaszewski
Aleksandra Peterko-Twardy
Marek Smoła
Zofia i Zdzisław Szymanowscy
Adam Wójcik-Łużycki
Małgorzata Wolska

Szczególne podziękowania pracownikom
Zakładów Azotowych w Tarnowie-Mościcach S.A:

Prezes Jerzy Marciniak
Wice Prezes Witold Szczypiński
Elżbieta Łabno
Robert Lichwała
Maria Kargol
Andrzej Głód